بورس اوراق بهادار

تعریف بورس اوراق بهادار

تولید کنندگان جهت ادامه و توسعه فعالیتهای خود نیازمند سرمایه هستند و سرمایه داران نیز به دنبال سرمایه گذاری منابع مالی خود هستند و بنابراین یکی از بهترین مکانهایی که این دو گروه را می توان به یکدیگر رساند، بازار بورس اوراق بهادار است.

بازار سرمایه و به ویژه بازار بورس اوراق بهادار این امکان را فراهم می‌کند تا هر فرد به میزان دارایی و سرمایه‌ای که دارد در یک یا چند شرکت بزرگ سرمایه‌گذاری کند، و در سود آن‌ها شریک شود.



ویژگی های سرمایه گذاری در بورس



 

مشارکت در اداره شرکت

سرمایه گذارانی که در بورس سرمایه گذاری می کنند به نسبت سهام خود، مالک شرکت محسوب می شوند، بنابراین می توانند به همان اندازه، در تصمیم‌گیری درخصوص نحوه اداره شرکت، انتخاب مدیران و… مشارکت نمایند.

 

قدرت نقدشوندگی

یکی از مهمترین و اصلی ترین دلایل سرمایه گذاران برای رجوع به بورس اوراق بهادار و سرمایه گذاری در این بازار مالی، بالا بودن قدرت نقد شوندگی این بازار و این دارایی ها نسبت به دیگر بازارهای موجود است.

 

بازاری مطمئن و شفاف

بورس برای جلب اعتماد و شفاف سازی، اطلاعات تمام شرکت های حاضر را در اختیار سرمایه گذاران، تحلیلگران و… می گذارد تا بتوانند تصمیم مناسبی برای سرمایه گذاری در سهام مورد نظر خودشان اتخاذ کنند.

 

نیاز به حداقل سرمایه

این مزیت باعث خواهد شد که عموم مردم که قدرت سرمایه گذاری های کلان ندارند بتوانند در این بازار فعالیت کنند و از حداقل پس اندازهای خودشان سرمایه ای برای آینده خود ایجاد و باعث رشد و افزایش آن شوند.

 

مزایای آن برای کشور و جامعه

شما با سرمایه گذاری در شرکت های بورسی به افزایش تولید داخلی، اشتغال و درآمد زایی و رونق صنعت کمک می کنید که هر کدام از این موارد می تواند به پویایی اقتصاد، سلامت اجتماعی، کاهش تورم و نرخ بیکاری کمک کند.

 

برخورداری از حمایت قانونی

بورس بازاری متشکل و خودانتظام است که اوراق بهادار در آن توسط کارگزاران یا معامله‌گران طبق قانون مورد دادوستد قرار می‌گیرد، بنابراین کلیه افرادی که در بورس سرمایه‌گذاری می کنند، از حمایت قانونی برخوردار هستند.

سوالات متداول درباره بورس

تاریخچه بورس

تاریخچه بورس در دنیا


در قرن پانزدهم میلادی , بازرگانان و صرافان بلژیکی در مقابل خانه مردی به نام واندر بورس جمع می شدند و به داد و ستد می پرداختند. بدین ترتیب نام فعالیتی که بعدها یعنی در سال ۱۴۶۰ بازار متشکلی را شامل گشت از اسم آن مرد بلژیکی گرفته شد. اولین بورس اوراق بهادار در دنیا در شهر آمستردام و توسط اولین شرکت چند ملیتی به نام «کمپانی هند شرقی هلند» پدیدار شد. به همین نحو، شرکت «کمپانی هند شرقی هلند» اولین شرکتی بود که سهام منتشر کرد. فعالیت‌های مرتبط با بورس در شهر لندن از اوایل قرن هجدهم میلادی و در قهوه‌خانه‌ها شروع شد. این فعالیت‌ها در سال ۱۷۷۳ میلادی و با خرید ساختمان مستقل توسط معامله‌گران وارد فصل جدیدی شد. در نهایت در سوم مارس سال ۱۸۰۱ میلادی، بورس لندن فعالیت رسمی خود را آغاز کرد.

اما پیشنه بورس نیویورک به عنوان سومین بورس بزرگ در گستره تاریخ، به سال ۱۷۹۲ بر می گردد. در ۱۷ می این سال، ۲۴ کارگزار بازار سهام در خیابان وال استریت نیویورک و زیر درختی دور هم جمع شدند و توافق‌نامه‌ای را امضا کردند که به توافقنامه “باتن وود” مشهور شد. آنها در ۸ مارس ۱۸۱۷ با تنظیم اساسنامه شروع به کار بورس نیویورک را رسمیت بخشیدند.


تاریخچه بورس ایران


ایده اولیه ایجاد بورس اوراق بهادار در ایران به سال ۱۳۱۵ باز می‌گردد که به درخواست دولت ایران، شخصی بلژیکی به نام «وان‌لوترفلد» درباره تشکیل بورس اوراق بهادار در ایران بررسی‌هایی انجام داد و طرح قانونی تاسیس و اساسنامه آن را نیز تهیه کرد. در اردیبهشت ۱۳۴۵ لایحه قانون بورس اوراق بهادار توسط مجلس شورای ملی به تصویب رسید؛ و بورس اوراق بهادار تهران به عنوان یکی از ابزارهای استراتژی اتکا به نظام بازار آزاد و تشویق فعالیت بخش خصوصی در ایران تاسیس شد.

بورس اوراق بهادار تهران از پانزدهم بهمن ماه ۱۳۴۶، فعالیت خود را با پذیرش سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران به طور رسمی آغاز کرد. از نیمه دوم سال ۱۳۵۷ و در جریان انقلاب اسلامی، بورس اوراق بهادار تهران به حالت نیمه تعطیل درآمد. بنابراین دادوستد سهام و اوراق قرضه در بورس اوراق بهادار تهران تا سال ۱۳۶۱ تقریباً متوقف شد. در سال ۱۳۶۲ تا حدودی تقاضا برای سهام وجود داشت، در سال ۱۳۶۳، به‌دنبال تصمیم دولت مبنی بر واگذاری تعدادی از کارخانجات دولتی، به کارگران و سایر افراد بخش خصوصی، مبادلات سهام، اندکی بهبود یافت. در سال ۸۴ قانون جدید بازار اوراق بهادار تصویب و بر اساس آن ساختار جدید بازار سرمایه شکل گرفت به طوریکه ارکان نظارتی و اجرایی از یکدیگر مجزا شدند و شورای عالی بورس و اوراق بهادار به عنوان بالاترین رکن بازار سرمایه تشکیل گردید.

در سال ۸۷ شرکت فرابورس ایران نیز تحت قوانین بازار تشکیل و فعالیت خود را آغاز نمود. در سال ۸۸ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی تصویب شد. این قانون به بازار سرمایه عمق بخشید و در سایه آن، انواع متنوعی از اوراق بهادار در بازار منتشر و عرضه عمومی گردید.

چگونه در بورس سرمایه گذاری کنم؟

تا همین چند سال‌ اخیر، اکثر مردم تنها راه پس‌انداز یا حتی سرمایه‌گذاری کردن را نگهداری پول‌های خود در بانک می‌دانستند. دلیلش هم این بود که با سایر روش‌های سرمایه‌گذاری آشنایی نداشتند. مثلاً آن‌ها نمی‌دانستند که یک فرد عادی می‌تواند با سرمایه‌گذاری در واحدهای یک شرکت تولیدی، به اندازه دارایی خود در مالکیت آن‌ شرکت مشارکت کند. یا اینکه به اندازه دارایی خود در یک شرکت سرمایه‌گذاری سهیم شود.

بازار سرمایه و به ویژه بازار بورس اوراق بهادار این امکان را فراهم می‌کند تا هر فرد به میزان دارایی و سرمایه‌ای که دارد در یک یا چند شرکت بزرگ سرمایه‌گذاری کند، و در سود آن‌ها شریک شود.

همه ما عموماً به دنبال آن هستیم تا پول خود را در جایی سرمایه‌گذاری کنیم که سود بیشتری را نصیبمان کند. در عین حال از قانونی بودن محلی که در آن سرمایه‌گذاری می‌کنیم مطمئن باشیم. از دیگر نکاتی که مورد نظر قرار می‌دهیم، شفافیت اطلاعات درخصوص سرمایه‌گذاری مورد نظر، سرعت و سهولت نقدشوندگی سرمایه است. بنابراین به طور خلاصه می‌توانیم بگوییم که در انتخاب روش سرمایه‌گذاری، موارد زیر برای ما مهم است:


  •   کسب سود بیشتر نسبت به سایر روش‌های سرمایه‌گذاری
  •   حصول اطمینان از قانونی بودن روش سرمایه‌گذاری
  •   اطلاع از بازار مورد نظر در هر زمان (وجود شفافیت در بازار)
  •   قابلیت نقدشوندگی سریع و راحت
مسیرهای سرمایه گذاری در بورس

روش مستقیم

ابتدا بایداز طریق کارگزاری اقدام به خرید سهام مورد نظر نمایید، شرکت های کارگزاری، مجوز لازم را از مراجع قانونی دریافت کرده اند و به عنوان واسط بین خریدار و فروشنده، زیر ساخت های به روز معاملاتی را در اختیار شما قرار می دهند. جهت خرید و فروش سهام، داشتن کد سهامداری الزامی است. کد سهامداری شامل سه حرف و ۵ عدد می باشد که پس از احراز هویت سرمایه گذار و حداکثر ظرف ۴۸ ساعت از زمان ارائه درخواست صادر می شود. به منظور دریافت این کد می بایست همراه با اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه به یکی از شعب کارگزاری مراجعه کنید و یا از منزل و یا محل کار، کلیه مراحل افتتاح حساب خود را تکمیل و مدیریت کنید. برای افتتاح حساب آنلاین کافیست تمایل خود را از طریق وب‌سایت و یا مرکز تماس اختصاصی پیشتاز اعلام نموده تا مراحل افتتاح حساب شما توسط همکاران ما در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای شما انجام پذیرد.

خرید سهام

به منظور خرید سهام، وجه مورد نیاز را به حساب کارگزاری واریز نموده و سپس اقدام به ارسال سفارش خرید نمایید. در صورت اجرای سفارش،‌برگه سپرده سهام صادرگردیده که با مراجعه به کارگزاری و ارائه مدارک شناسایی معتبر می توانید نسبت به دریافت آن اقدام نمایید.

فروش سهام

در زمان فروش، برگه سپرده سهم را به کارگزاری ارائه داده و سپس اقدام به ارسال سفارش فروش نمایید. اگر قصد فروش سهام خود را از طریق کارگزاری دیگری به غیر از کارگزاری خریدار دارید باید فرم کارگزار ناظر را نیز تکمیل نمایید. طبق قانون، سهامدار اجازه دارد سهام خود را از هر کارگزاری خرید نماید ولی برای فروش آن تنها از طریق کارگزار ناظر خود می‌تواند اقدام کند. در صورت اجرای سفارش، پس از سه روزکاری از زمان فروش، امکان واریز وجه به حساب سرمایه گذار وجود دارد.

ساعات معاملات

ساعات معاملات در بازار اوراق بهادار تهران از ساعت ۹:۰۰ صبح تا ساعت ۱۲:۳۰ می باشد. همچنین از ساعت ۸:۳۰ تا ۹:۰۰ صبح زمان پیش گشایش است که در آن سفارشات تنها جهت تعیین مظنه قیمت وارد سیستم معاملات می گردد و بنابراین معامله ای انجام نخواهد شد. معاملات براساس حراج صورت گرفته و سفارشات براساس الویت قیمتی و زمانی در سیستم معاملات ثبت می گردد.

هزینه های معاملات

با انجام سفارش خرید و فروش،‌درصدی از مبلغ معامله به عنوان کارمزد معاملات در حساب شما منظور می گردد. علاوه بر این در زمان فروش سهام، درصدی از مبالغ معامله به عنوان مالیات فروش کسر می گردد. قابل ذکر است که برخی اوراق موجود در بازار سرمایه همچون اوارق مشارکت، اوراق صکوک و واحد صندوق های قابل معامله در بورس معاف از مالیات هستند.

روش غیر مستقیم

چنانچه تمایل به کسب بازدهی در بازار سرمایه را داشته اما تخصص و زمان کافی برای این کار را در اختیار ندارید می توانید از خدمات مدیریت سرمایه گذاری بهره برده و به صورت غیر مستقیم در این بازار سرمایه گذاری نمایید.

در روش غیر مستقیم، مدیریت سرمایه خود را به افراد متخصص و با تجربه در این حوزه می سپارید. این افراد با بررسی مداوم شرایط بازار در تلاش هستند که سریعترین و بهینه ترین تصمیمات سرمایه گذاری را اتخاذ نمایند و عموماً در ازای ارائه این خدمات، کارمزد دریافت می گردد. در حال حاضر دو روش رسمی “سبدگردانی اختصاصی” و “صندوق سرمایه‌گذاری مشترک” جهت مدیریت سرمایه‌گذاری دربورس اوراق بهادار وجود دارد.